Voorbeeld 3

De vakexpert weet hoe haar onderwijs voorbereidt op vervolgonderwijs of de beroepspraktijk.

In dit voorbeeld zal ik aantonen dat ik mijn onderwijs afstem op en voorbereid op vervolgonderwijs of de beroepspraktijk.

Situatie

Dit schooljaar geef ik voor het eerst Spaans aan een bovenbouwklas. Deze leerlingen hebben twee dingen gemeen: ze willen graag Spaans leren en/of hun vaardigheden verbeteren, en ze hebben allemaal gekozen voor de vervolgopleiding Toerisme, Horeca en Recreatie aan een mbo-instelling.

Het is een zeer gemotiveerde groep leerlingen die al enige ervaring hebben met de Spaanstalige wereld. Drie leerlingen hebben familieleden die in Spanje werken in hun eigen onderneming. Anderen dromen ervan om stage te lopen op een Spaans eiland, en nog een aantal leerlingen wil later in de toeristische sector in Latijns-Amerika werken.

Dit vraagt van mij een andere aanpak dan ik tot nu toe heb gehanteerd, aangezien ik als onderbouw-docent Spaans docent de nadruk leg op het verwerven van basisvaardigheden en een introductie tot de culturen van Spaanstalige landen.

Taak

Mijn doel is om taalvaardigheden en culturele kennis te bieden die deze specifieke groep nodig heeft om effectief te kunnen communiceren en werken binnen de internationale toeristische en horecabedrijfstak.

Om dit te bereiken maak ik gebruik van mijn opgedane kennis bij het vak DOCBO - docent in het beroepsgerichte onderwijs-, SLO, en mijn netwerk van collega-docenten Spaans die lesgeven aan het Albeda College, een mbo-instelling in Rotterdam. Hierbij een voorbeeld van de gevraagde input:

Mijn doel was niet om mijn lespraktijk al te laten lijken op die van het mbo, maar wel om alvast inzicht te krijgen in het mbo-curriculum om een redelijke basis te kunnen bieden aan mijn leerlingen. Ik had geleerd dat als mvt-docent in het mbo de kunst is om van de beroepstaken beroepstaaltaken te maken. Een stappenplan dat mij hierbij heeft geholpen is (Van Batenburg & Pennewaard, 2020):

- Bepaal het beoogde ERK-niveau.

- Maak een beroepstaalprofiel.

- Formuleer (taal)leerdoelen.

- Ontwerp/selecteer bijpassende beroepstaaltaken.

Ik ben goed bekend met de ERK-niveaus, was mij aan het inwerken in de mbo-kwalificatiedossiers en had al input van mijn leerlingen verzameld. Zij waren het er namelijk, na enig overleg, over eens dat ze meer wilden leren over de gastronomie van Spaanstalige landen, omdat ze net een project hadden afgerond voor Zorg en Welzijn over wereldkeukens.

Activiteit

In een realistische en betekenisvolle beroepscontext gingen de leerlingen koken en gasten bedienen (beroepstaak) met een smakelijke gazpacho. Voorafgaand aan het praktijkonderdeel hadden twee theoretische lessen plaatsgevonden, waarbij ik aan twee collega's had gevraagd om de les te observeren, evalueren en mij van feedback te voorzien.

Om deze leersituatie overstijgend te maken, werkte ik samen met de vaksectie Zorg en Welzijn. Deze samenwerking tussen secties binnen mijn school wordt zeer gewaardeerd, zodat wij aan onze schooldoelen, doorlopende leerlijnen en interdisciplinair onderwijs kunnen werken.

Resultaat

Het was duidelijk dat de leerlingen dit mini-project leuk en leerzaam vonden. Onze leerlingen zijn doeners, dus ze excelleren wanneer ze iets met hun zintuigen kunnen doen, in plaats van alleen maar met hun hoofd bezig te zijn. Door bijvoorbeeld een echte tomaat en komkommer in hun handen te hebben en deze vervolgens te snijden, in plaats van alleen maar afbeeldingen op papier te zien, kunnen ze de stof beter onthouden. Hierdoor genieten ze er gewoon meer van, en het leren wordt bijna een natuurlijk gevolg van het plezier dat ze ervaren tijdens het bezig zijn.

Twee collega's hebben mijn lessen geobserveerd en hebben mij feedback gegeven, zowel voor de theoretische als de praktijklessen. Een collega merkte op dat ik ambitieuze doelen had gesteld voor één les, wat ten koste zou kunnen gaan van mijn energieniveau aan het einde van de dag. Mijn andere collega had dezelfde opmerking, en zij adviseerde mij om voor dergelijke praktijkprojecten assistentie te vragen, zodat ik meer ontspannen in de les kon zijn.

Mijn werkbegeleider, die de praktijkles had geobserveerd, gaf me positieve feedback over het werken in een realistische context en met echte voorwerpen.: 

Ik heb dit tot nu toe maar één keer gedaan, gezien de tijd die het organiseren ervan kost. Daarom vind ik het lastig om te beoordelen in hoeverre enkele lessen hebben bijgedragen aan de voorbereiding op hun vervolgonderwijs. Volgens de leerlingen waren de lessen echter uitstekend. Al met al zijn hun complimenten en het zien van hun plezier de beloning geweest voor het werk dat ik erin heb gestoken.

Reflectie

Allereerst zie ik hoe enorm het verschil is tussen een gemotiveerde en een ongemotiveerde leerling. Deze bovenbouwers hebben zelf gekozen voor Spaans, wat betekent dat ik in de les een gedrag zie dat ik niet gewend ben: ik kan gewoon lesgeven zonder de les te onderbreken vanwege ongewenst gedrag. Dit gaf me ook de ruimte om iets extra's te doen.

Ik zie veel potentie in mij als mbo-docent, mocht ik dat later willen. Door het contact dat ik voor dit project met docenten van het Albeda College had, weet ik dat in het mbo het curriculum van Spaans kleine verschillen kent, afhankelijk van de opleiding die de studenten volgen, zoals bij Toerisme extra aandacht voor gespreksvaardigheden.

Dankzij dit project heb ik nieuwe inzichten gekregen over de vervolgopleidingen of beroepspraktijk van mijn leerlingen en heb ik een beter beeld gekregen van hun primaire behoeften wat betreft het vak Spaanse taal en cultuur.

Bewijs 1: Lesplan kijk- en luistervaardigheid les 'Gazpacho'

Bewijs 2: Feedback en evaluatie 

Batenburg, van E. & Pennewaard, L. (2020). Vreemdetalenonderwijs in het (v)mbo. Beroepsgericht talen leren. In: Dönszelmann, S, Beuningen, C. van, Kaal, A. & Graaff, R. de (red.). Handboek Vreemdetalendidactiek. Vertrekpunten, vaardigheden, vakinhoud. Bussum: Coutinho (p. 291-305).